در برنامهنویسی، Bouncer Pattern (الگوی دربان یا نگهبان) یک Design Pattern رسمی مانند Strategy یا Observer نیست، بلکه یک الگوی طراحی غیررسمی (Idiomatic Pattern) است که برای اعتبارسنجی، کنترل دسترسی و جلوگیری از ورود درخواستهای نامعتبر به بخش اصلی برنامه استفاده میشود.
همانطور که یک دربان (Bouncer) جلوی ورود افراد نامجاز به یک باشگاه را میگیرد، این الگو نیز قبل از اجرای منطق اصلی، درخواست را بررسی میکند.
ایده اصلی
به جای اینکه در تمام قسمتهای برنامه بنویسید:
اگر معتبر نبود → خطا
اگر مجاز نبود → خروج
اگر مقدار خالی بود → خروج
اگر نقش کاربر مناسب نبود → خروج
...
همه این بررسیها را در یک نقطه انجام میدهید.
Request
│
▼
+------------+
| Bouncer |
+------------+
│
├── رد شد ❌
│
▼
منطق اصلی برنامه ✅
مثال ساده
فرض کنید فقط کاربران لاگین کرده بتوانند سفارش ثبت کنند.
بدون Bouncer
def create_order(user, order):
if user is None:
raise Exception("Login required")
if not user.active:
raise Exception("Inactive account")
if order.total <= 0:
raise Exception("Invalid order")
# business logic
save(order)
در هر متد باید این شرطها تکرار شوند.
با Bouncer
class OrderBouncer:
def check(user, order):
if user is None:
raise Exception("Login required")
if not user.active:
raise Exception("Inactive account")
if order.total <= 0:
raise Exception("Invalid order")
و سپس:
def create_order(user, order):
OrderBouncer.check(user, order)
save(order)
در Web Frameworkها
این الگو تقریباً در همه فریمورکها وجود دارد.
Laravel
Middleware
Route::middleware('auth')->group(function () {
...
});
Middleware همان Bouncer است.
Django
@login_required
def profile(request):
...
ASP.NET
[Authorize]
public IActionResult Dashboard()
{
}
Express.js
app.get('/admin', authMiddleware, controller)
در Odoo
در Odoo هم نمونههای زیادی از این الگو وجود دارد.
مثلاً:
@http.route(...)
def my_route(self):
if not request.env.user.has_group(
"base.group_system"
):
raise AccessError()
یا
self.ensure_one()
قبل از اجرای منطق اصلی بررسی میکند که فقط یک رکورد وجود داشته باشد.
همچنین:
self.check_access_rights()
یا
self.check_access_rule()
همگی نقش Bouncer را دارند.
مزایا
✅ جلوگیری از تکرار کد
Before
A()
├ check
├ check
├ check
B()
├ check
├ check
C()
├ check
├ check
↓
After
A()
└ Bouncer
B()
└ Bouncer
C()
└ Bouncer
✅ خواناتر شدن Business Logic
به جای:
if ...
if ...
if ...
if ...
مینویسید:
Bouncer.check(...)
و سپس مستقیماً وارد منطق اصلی میشوید.
✅ متمرکز شدن قوانین
اگر قانون تغییر کند فقط یک فایل را ویرایش میکنید.
تفاوت با Guard Clause
بعضی افراد این دو را یکی میدانند اما تفاوت دارند.
Guard Clause
داخل همان تابع قرار دارد.
def save(user):
if not user:
return
if not user.active:
return
...
Bouncer Pattern
بررسی را به یک شیء یا سرویس جدا منتقل میکند.
Bouncer.check(user)
save_user(user)
تفاوت با Middleware
Middleware در واقع یکی از پیادهسازیهای Bouncer Pattern است.
Client
│
▼
Middleware (Bouncer)
│
▼
Controller
چه زمانی از آن استفاده کنیم؟
وقتی تعداد بررسیهای اولیه زیاد است، مانند:
- احراز هویت (Authentication)
- مجوزها (Authorization)
- اعتبارسنجی دادهها (Validation)
- بررسی Feature Flag
- Rate Limiting
- بررسی وضعیت سیستم (مثلاً Maintenance Mode)
- جلوگیری از اجرای عملیات روی دادههای نامعتبر
جمعبندی
الگوی Bouncer بر یک اصل ساده استوار است:
«قبل از اینکه درخواست وارد منطق اصلی برنامه شود، همه شرایط لازم را بررسی کن و در صورت نامعتبر بودن، همان ابتدا آن را متوقف کن.»
این الگو باعث میشود منطق اصلی برنامه فقط روی کار واقعی (Business Logic) تمرکز کند و تمام بررسیهای مقدماتی در یک لایه یا کلاس جداگانه انجام شوند. در معماریهای مدرن مانند Clean Architecture، DDD و بسیاری از فریمورکهای وب، این رویکرد بهطور گسترده برای بهبود خوانایی، نگهداری و امنیت کد استفاده میشود.

دیدگاهتان را بنویسید