هر توکن 3 تا بردار داره؟

بله، در یک لایه‌ی Attention، از نمایش هر Token سه بردار Q، K و V ساخته می‌شود. اما یک نکته ظریف وجود دارد:

هر Token در ابتدا یک Embedding/representation دارد؛ سپس با سه تبدیل متفاوت، از آن Q، K و V ساخته می‌شود.

مثلاً:

Token: cat

Embedding:
X = [0.2, 0.7, 0.4, 0.9]

بعد:

             X
             │
      ┌──────┼──────┐
      ↓      ↓      ↓
     WQ     WK     WV
      ↓      ↓      ↓
      Q      K      V

مثلاً:

Q(cat) = [0.3, 0.8]
K(cat) = [0.6, 0.1]
V(cat) = [0.9, 0.4]

پس می‌توانی فعلاً این مدل ذهنی را داشته باشی:

                    Token
                      │
                  Embedding
                      │
          ┌───────────┼───────────┐
          ↓           ↓           ↓
       Query         Key         Value
        "چی           "من چه       "چه
       می‌خواهم؟"     چیزی دارم؟"   اطلاعاتی دارم؟"

اما چرا سه بردار جدا؟

چون سه نقش متفاوت دارند:

Q (Query)
می‌گوید این Token دنبال چه چیزی است.

K (Key)
می‌گوید این Token چه ویژگی‌ای دارد که دیگر Tokenها بتوانند با آن Match شوند.

V (Value)
اطلاعاتی است که اگر این Token مهم تشخیص داده شد، به Token دیگر منتقل می‌شود.

مثلاً برای it:

Q(it)
   │
   ├── مقایسه با K(cat)      → 0.91
   ├── مقایسه با K(milk)     → 0.18
   └── مقایسه با K(thirsty)  → 0.42

پس cat وزن بیشتری می‌گیرد و بعد:

Attention weight
       ×
V(cat)

و اطلاعات cat وارد representation جدید it می‌شود.


یک نکته بسیار مهم‌تر

این سه بردار ثابت نیستند.

در هر Transformer Layer، Token دوباره representation جدیدی پیدا می‌کند و از آن representation جدید، Q/K/V جدید ساخته می‌شود.

یعنی تقریباً:

Embedding
   ↓
Layer 1
   ├── Q₁
   ├── K₁
   └── V₁
   ↓
Layer 2
   ├── Q₂
   ├── K₂
   └── V₂
   ↓
Layer 3
   ├── Q₃
   ├── K₃
   └── V₃
   ↓
...

پس اگر یک مدل مثلاً 32 لایه Transformer داشته باشد، برای هر Token در هر لایه Q/K/V خودش را دارد.

و این دقیقاً یکی از دلایلی است که مدل می‌تواند در لایه‌های مختلف، روابط مختلف و پیچیده‌تر بین کلمات را یاد بگیرد.

دیدگاه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *