بله، در یک لایهی Attention، از نمایش هر Token سه بردار Q، K و V ساخته میشود. اما یک نکته ظریف وجود دارد:
هر Token در ابتدا یک Embedding/representation دارد؛ سپس با سه تبدیل متفاوت، از آن Q، K و V ساخته میشود.
مثلاً:
Token: cat
Embedding:
X = [0.2, 0.7, 0.4, 0.9]
بعد:
X
│
┌──────┼──────┐
↓ ↓ ↓
WQ WK WV
↓ ↓ ↓
Q K V
مثلاً:
Q(cat) = [0.3, 0.8]
K(cat) = [0.6, 0.1]
V(cat) = [0.9, 0.4]
پس میتوانی فعلاً این مدل ذهنی را داشته باشی:
Token
│
Embedding
│
┌───────────┼───────────┐
↓ ↓ ↓
Query Key Value
"چی "من چه "چه
میخواهم؟" چیزی دارم؟" اطلاعاتی دارم؟"
اما چرا سه بردار جدا؟
چون سه نقش متفاوت دارند:
Q (Query)
میگوید این Token دنبال چه چیزی است.
K (Key)
میگوید این Token چه ویژگیای دارد که دیگر Tokenها بتوانند با آن Match شوند.
V (Value)
اطلاعاتی است که اگر این Token مهم تشخیص داده شد، به Token دیگر منتقل میشود.
مثلاً برای it:
Q(it)
│
├── مقایسه با K(cat) → 0.91
├── مقایسه با K(milk) → 0.18
└── مقایسه با K(thirsty) → 0.42
پس cat وزن بیشتری میگیرد و بعد:
Attention weight
×
V(cat)
و اطلاعات cat وارد representation جدید it میشود.
یک نکته بسیار مهمتر
این سه بردار ثابت نیستند.
در هر Transformer Layer، Token دوباره representation جدیدی پیدا میکند و از آن representation جدید، Q/K/V جدید ساخته میشود.
یعنی تقریباً:
Embedding
↓
Layer 1
├── Q₁
├── K₁
└── V₁
↓
Layer 2
├── Q₂
├── K₂
└── V₂
↓
Layer 3
├── Q₃
├── K₃
└── V₃
↓
...
پس اگر یک مدل مثلاً 32 لایه Transformer داشته باشد، برای هر Token در هر لایه Q/K/V خودش را دارد.
و این دقیقاً یکی از دلایلی است که مدل میتواند در لایههای مختلف، روابط مختلف و پیچیدهتر بین کلمات را یاد بگیرد.

دیدگاهتان را بنویسید